Een strelitzia overwinteren klinkt ingewikkelder dan het is. De paradijsvogelplant komt uit Zuid-Afrika en houdt niet van vorst, maar binnenshuis komt hij de Nederlandse winter prima door. Het belangrijkste is dat je in de donkere maanden een paar dingen anders doet dan in de zomer. In dit artikel lees je wat je moet aanpassen en waar je op let, of je plant nu het hele jaar binnen staat of in de zomer op het terras heeft gestaan.
In de winter krijgt je strelitzia minder licht en zijn de dagen kort. De plant gaat daardoor in een soort rustfase. Hij groeit langzamer of zelfs helemaal niet, en heeft minder water en voeding nodig. Dat is normaal en geen reden tot zorg.
Veel problemen in de winter ontstaan juist doordat we de plant hetzelfde blijven behandelen als in de zomer. Te veel water bij weinig licht en lage groei is de meest gemaakte fout. Daarnaast speelt droge lucht door de verwarming een rol, en tocht bij deuren of ramen.
Binnen voelt een strelitzia zich het best bij ongeveer 18 tot 24 °C. In de winter mag het wat koeler, maar laat de temperatuur niet langdurig onder de 10 à 12 °C zakken. Vorst is altijd uit den boze, ook een korte nacht.
Er is wel verschil tussen de soorten:
Heb je een reginae en wil je graag bloemen zien, dan kan een koele, lichte ruimte zoals een onverwarmde slaapkamer, een lichte hal of een vorstvrije serre een goede plek zijn. Meer over het verband tussen rust en bloei lees je in het artikel over je strelitzia laten bloeien.
Licht is in de winter schaars, dus zet je strelitzia op de lichtste plek die je hebt. Dicht bij een raam is in deze periode meestal geen probleem, omdat de zon dan veel minder fel is dan in de zomer. Een raam op het zuiden, oosten of westen werkt goed.
Let wel op dat de bladeren de koude ruit niet raken. Op vriesnachten kan het vlak achter het glas flink afkoelen. Houd ook een beetje afstand van de radiator, want de warme, droge lucht die daar opstijgt is niet prettig voor het blad.
Draai de pot af en toe een kwartslag. Zo groeit de plant niet scheef naar het licht toe en krijgen alle bladeren hun deel.
Dit is het onderdeel waar het vaak misgaat. Omdat de plant nauwelijks groeit, verdampt en verbruikt hij veel minder water. Geef daarom in de winter duidelijk minder water dan in de zomer.
Mijn vuistregel: laat de bovenste paar centimeter grond goed opdrogen voordat je opnieuw water geeft. Voel met je vinger in de pot. Is het nog vochtig, wacht dan nog een paar dagen. Laat nooit water in de schotel of sierpot staan, want natte voeten in een koele ruimte zijn een recept voor wortelrot.
Hoe koeler de plant staat, hoe minder water hij nodig heeft. Een reginae in een koele hal heeft soms maar af en toe een slokje nodig. Meer achtergrond vind je in het artikel over water geven aan de paradijsvogelplant.
Stop in de herfst met voeding geven. In de winter heeft de plant er weinig aan en kunnen de zouten zich ophopen in de grond. Begin pas weer in het voorjaar, als je ziet dat er nieuwe bladeren verschijnen.
Verpotten doe je ook liever niet in de winter. De plant herstelt dan langzaam van de verstoring. Het voorjaar is een veel beter moment.
Heeft je strelitzia de zomer buiten doorgebracht? Haal hem dan op tijd naar binnen, voordat de nachten te koud worden. Wacht niet tot de eerste nachtvorst wordt voorspeld. Zodra de nachttemperatuur richting de 10 °C gaat, is het tijd om te verhuizen. In het artikel over de strelitzia buiten zetten lees je meer over de periode dat hij wel naar buiten kan.
Voordat je hem binnenzet, is het slim om de plant even te controleren:
Na de verhuizing kan de plant even reageren met een geel blad of wat slappere groei. Dat is meestal een kwestie van wennen aan het verschil in licht en luchtvochtigheid.
Door de verwarming is de lucht binnen in de winter vaak droog. Een strelitzia kan daar redelijk tegen, maar je ziet het soms aan bruine randjes aan het blad. Het helpt om de plant niet direct boven of naast een radiator te zetten. Een schaal water in de buurt of een paar planten bij elkaar kan de luchtvochtigheid iets verhogen.
Tocht is een ander aandachtspunt. Een plek vlak bij een voordeur of tuindeur die vaak opengaat, geeft telkens een koude luchtstroom. Zet de plant liever op een rustigere plek.
Een paar veelvoorkomende signalen en wat ze meestal betekenen:
Eén oud blad dat afsterft is niet erg. Pas als er meerdere bladeren tegelijk achteruitgaan, is het tijd om de verzorging bij te stellen. In de complete verzorgingsgids voor de strelitzia vind je per onderwerp meer uitleg.
Zodra de dagen langer worden, merk je dat de plant weer wakker wordt. Er verschijnen nieuwe bladeren en de grond droogt sneller op. Dat is het moment om langzaam weer meer water te geven, te starten met voeding en eventueel te verpotten als de pot vol wortels zit.
Zet je reginae na een koele winter terug op een warmere, zonnige plek. Met wat geluk zie je in de loop van het jaar een bloemknop verschijnen.
Nee, in Nederland niet. De strelitzia is niet winterhard en kan niet tegen vorst, dus haal hem naar binnen voordat de nachten koud worden.
Er is geen vast schema. Laat de bovenste centimeters grond opdrogen en geef dan pas water; in een koele ruimte kan dat flink minder vaak zijn dan in de zomer.
Een reginae kan in een koele, lichte en vorstvrije ruimte van ongeveer 10 tot 15 °C goed overwinteren. Een nicolai of augusta zet je liever in een normaal verwarmde kamer.
Nee. Stop in de herfst met voeding en begin in het voorjaar weer, wanneer de plant nieuwe bladeren maakt.


